SZD–20x / 1959

WAMPIR 2

Polskie latające skrzydło

SP–2036BIELSKO-BIAŁA
Przygotowanie eksponatu
01 / PROJEKCJA
02 / MODEL
03 / KABINA
Historia szybowca Przeciągnij, aby obrócić · przewiń, aby przybliżyć
02 / HISTORIA1959

Przyszłość miała
kształt skrzydła.

W Bielsku-Białej powstał szybowiec, który kwestionował znajomą sylwetkę samolotu. Bez długiego kadłuba. Bez klasycznego ogona. Z ambicją sprawdzenia, jak daleko może zajść idea latającego skrzydła.

SZD-20x Wampir 2 był eksperymentem. Jego krótka historia jest opowieścią o wyobraźni konstruktorów i odwadze pilota doświadczalnego.

Archiwalne zdjęcie prototypu SZD-20 Wampir 2 na lotnisku w 1959 roku
WAMPIR 2, 1959FOT. B. KOSZEWSKI
01

Inna droga do lotu

Doświadczenia z SZD-6x Nietoperz i projektem SZD-13 Wampir otworzyły drogę kolejnej konstrukcji bezogonowej. Pracami nad Wampirem 2 kierował Jan Dyrek.

02

Pierwszy lot

Adam Zientek wykonał oblot prototypu SP-2036. Rozpoczął się program prób, w którym sprawdzano możliwości i ograniczenia niekonwencjonalnego układu.

03

Koniec prób. Nie koniec pamięci.

Podczas lotu doszło do zniszczenia szybowca wskutek flatteru — narastających drgań konstrukcji. Pilot uratował się na spadochronie. Jedyny prototyp przestał istnieć; pozostały zdjęcia, rysunki i relacje.

03 / KONSTRUKCJAFORMA WYNIKA Z IDEI

Minimum formy.
Maksimum pytań.

Przyjrzyj się elementom, które wyróżniały Wampira 2. Wybierz detal, aby zobaczyć go w modelu.

15 m

Rozpiętość skrzydeł

15

Powierzchnia nośna

15

Wydłużenie skrzydła

1

Zbudowany prototyp

04 / ARCHIWUM FABRYCZNEBIELSKO-BIAŁA · 1959
OTWIERAMY TECZKĘ S–24

Ślady
pierwszych lotów.

Za każdą linią modelu stoi ślad na papierze. Zajrzyj do oryginalnego sprawozdania z prób fabrycznych Wampira 2.

01 / S–24SKAN 02 / ZBIORY MLP
NA MARGINESIE

Otwory po segregatorze, dopiski, ślady papieru. To zachowany skan dokumentu, z którego korzystamy przy rekonstrukcji.

Oryginały: Szybowcowy Zakład Doświadczalny. Digitalizacja i skany: Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Zachowano oznaczenia źródłowe.

Pełna teczka w muzeum
05 / ŹRÓDŁAPAMIĘĆ OPARTA NA ŹRÓDŁACH

Ocalić od
zapomnienia.

Ta prezentacja jest niezależnym hołdem dla polskiej myśli lotniczej i ludzi, którzy odważyli się eksperymentować.

O rekonstrukcji

Model powstał na podstawie rzutów, fotografii i sprawozdania SZD z prób fabrycznych z 1959 roku. Kształt kabiny, podwozie i żółte wykończenie porównano z materiałami Muzeum Lotnictwa Polskiego. Drobne okucia, dokładny odcień lakieru i część wyposażenia pozostają interpretacją — nie jest to model metrologiczny ani skan oryginału.

Geometria: B. S. Shenstone, K. G. Wilkinson, The World’s Sailplanes, tom II, OSTIV, 1963, s. 162–163. Rysunek porównawczy: Roman Kiełpikowski. Kabina i wykończenie: sprawozdanie SZD S-24 oraz fotografie Tadeusza Malinowskiego w „Skrzydlatej Polsce”, nr 47/1961, s. 10–11.